IV. Mehmet'in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından 17. yüzyılda yaptırılan ve Osmanlı tarihinde bir kadın tarafından inşa ettirilen ilk askeri yapı olma özelliği taşıyan Seddülbahir Kalesi, Çanakkale Savaşları sırasında büyük hasar görmüştü. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından 2015 yılında başlatılan kapsamlı restorasyon çalışmalarıyla ayağa kaldırılan kale, 2023 yılında bir açık hava müzesi olarak kapılarını açtı. Bu başarılı dönüşüm, kaleyi Avrupa'nın en prestijli müze ödüllerinden biri olan EMYA 2026 listesine taşıdı.
Avrupa'nın En Prestijli Ödülüne Adaylık
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, kalenin EMYA 2026 adaylığını büyük bir heyecanla karşıladıklarını belirtti. Haziran ayında İspanya'da yapılacak yarışmada Seddülbahir Kalesi'nin "Avrupa'da Yılın En İyi Müzesi" ödülünü alacağı konusunda iddialı olduklarını ifade eden Kaşdemir, kalenin hem tarihi derinliği hem de modern müzecilik anlayışıyla bu ödülü hak ettiğini vurguladı. Bu adaylık, Türkiye'nin kültürel mirasını koruma ve sergileme başarısını uluslararası düzeyde tescillemiş oldu.
Savaşın İzleri Ve Eşsiz Koleksiyonlar
Seddülbahir Kalesi Müzesi, ziyaretçilerine sadece bir kale mimarisi değil, aynı zamanda 1915 ruhunu iliklerine kadar hissettiren bir atmosfer sunuyor. Kazı ve restorasyon çalışmaları sırasında gün ışığına çıkarılan Osmanlı asker künyeleri, Fransız cep saatleri, süngüler ve savaş malzemeleri müzede sergilenen envanterler arasında yer alıyor. Ziyaretçiler, Çanakkale Boğazı’nın bu gazi mekanında, 17. yüzyıldan bugüne uzanan askeri tarihi belgeler ve objeler eşliğinde inceleme şansı buluyor.
Kadın Banisiyle Türk Tarihinde Bir İlk
Kalenin en dikkat çekici özelliklerinden biri de yapımındaki "kadın dokunuşu" olarak öne çıkıyor. Hatice Turhan Sultan tarafından inşa ettirilen yapı, Türk savunma tarihinde nadir görülen bir örneği temsil ediyor. İsmail Kaşdemir, bu özelliğin kalenin ruhunu ve manevi değerini artırdığını belirterek; Seddülbahir’in hem denizin muhafızı hem de Türk kadınının devlet yönetimindeki gücünün bir simgesi olduğunu ifade etti. Asimetrik planı ve stratejik konumuyla kale, Gelibolu Yarımadası'nın en güney ucunda zamana meydan okuyor.
Hedef Dünyanın En Büyük Açık Hava Müzesi
Tarihi Alan Başkanlığı, Çanakkale’deki tüm mekanları müze konseptiyle işlevlendirerek bölgeyi dünyanın en iyi korunmuş açık hava müzesi haline getirmeyi hedefliyor. Seddülbahir Kalesi’nin yakaladığı bu uluslararası başarı, bölgedeki diğer tarihi alanların restorasyonu ve tanıtımı için de büyük bir motivasyon kaynağı oluşturuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteğiyle yürütülen projeler, Çanakkale’nin manevi atmosferini evrensel bir dille tüm dünyaya anlatmaya devam ediyor.
